Da li je Hajduk Veljko rođen u Lasovu? Istina o poreklu slavnog vojvode

Ime Hajduk Veljka Petrovića duboko je urezano u istoriju istočne Srbije i Prvog srpskog ustanka. Ipak, iako se o njegovom junaštvu zna mnogo, pitanje mesta njegovog rođenja i danas izaziva rasprave.

Dugo se verovalo da je rođen u Lenovcu. Međutim, sačuvana predanja i zapisi ukazuju na drugačiju istinu, da je Hajduk Veljko rođen u ataru sela Lasovo, na mestu zvanom Sirine livade.

Porodica Sirenjarci i život u Lasovu

Krajem XVIII veka, u jugozapadnom delu lasovačkog atara, na prostoru poznatom kao Sirine livade, živela je velika i poznata porodica Sirenjarci. Bili su poreklom iz stare Srbije i bavili su se stočarstvom. Čuvali su velike stada, pravili sir i živeli u velikoj zadruzi od oko pedeset članova.

U toj porodici odrastao je Petar Sirenjarac, kasnije poznat kao otac Hajduk Veljka.

Prema narodnom predanju, Petar se oženio Petrijom iz Lenovca. U vreme turskih upada, Lenovčani su se sklanjali u lasovačke šume, a među njima i Ivan iz roda Skeledžija sa svojom ćerkom Petrijom. Ljubav između Petra i Petrije rodila se upravo na području Sirinih livada, u Lasovu, gde je ona ostala da živi.

Upravo tu su dobili sina, Veljka.

Preseljenje u Lenovac – izvor zabune

Kasnije se Petar sa porodicom preselio u Lenovac. Ova činjenica je vremenom dovela do pogrešnog zaključka da je Hajduk Veljko rođen u Lenovcu.

Međutim, prema kazivanjima zabeleženim u lokalnoj tradiciji, Veljko je rođen pre tog preseljenja, u Lasovu.

Suština predanja jasno kaže:

Veljko, po ocu Petrović, rođen je u ataru Lasova, u mestu zvanom Sirine livade, a ne u Lenovcu.

Ova tvrdnja potkrepljena je kazivanjima koja su preneli i zapisali:

• Vidoje Simić, učitelj u Lasovu
• Miloš Milisavljević, sin vojvode Milisava Đorđevića iz Lasova

Milisavljević je, kao savremenik tog vremena, zapisivao događaje i svedočanstva o ljudima iz Prvog i Drugog srpskog ustanka.

Istorija ili navika ponavljanja?

Istorija često pamti ono što se najviše ponavlja, a ne uvek ono što je najtačnije. Preseljenje porodice u Lenovac verovatno je vremenom učvrstilo uverenje da je to Veljkovo rodno mesto.

Ali ako sledimo hronologiju događaja i lokalna kazivanja, njegovo rođenje vezano je za Lasovo.

Zašto je ovo važno?

Ovo pitanje nije samo lokalni ponos. Ono govori o:

• značaju usmene tradicije
• potrebi za preciznim beleženjem istorijskih činjenica
• očuvanju identiteta sela i krajeva Timočke krajine

Lasovo nosi deo istorije jednog od najvećih junaka Prvog srpskog ustanka.

Zaključak

Na osnovu sačuvanih kazivanja i zapisa, može se zaključiti da je Hajduk Veljko rođen u Lasovu, a da je kasnije odrastao ili živeo u Lenovcu, što je dovelo do zabune.

Istina je često skrivena u detaljima, a u ovom slučaju, ti detalji vode nas na Sirine livade, u atar sela Lasova.

Najveća inspiracija za ovaj članak potiče od knjige “Lasovo – selo ispod Tupižnice” autora Ljubiše Mitrovića i Stevana Veljkovića.